5 Adımda Tasarım Odaklı Düşünme Metodolojisi
2020

5 Adımda Tasarım Odaklı Düşünme Metodolojisi


Tasarım Odaklı Düşünme yani literatüre giren orijinal adıyla "design thinking" dünya genelinde uzun zamandır kullanılan bir olgu.  Özellikle üniversiteler ve büyük markalar bu yöntemle iç içe hareket ediyor. Bütün sektör ve girişimlerde oldukça ideal bir entegre modeli olarak rahatça kullanılabilir. Mevcut düşünce zeminine farklı bir bakış açısı kazandırmayı kendine ilke edinen Tasarım Odaklı Düşünme sayesinde her alanda daha başarılı olmak mümkün. Bu bakış açını rahatlıkla bireysel hayatınızada uygulayabilirsiniz. Böylece hem sorunlarınıza, hem bizzat içinde olduğunuz bütün yaşam şekline yepyeni bir pencereden bakıp, inovatif çözüm metodları geliştirebilirsiniz.

 

Tasarım Odaklı Düşünme Nedir

Artık adı giderek daha sık duyulacak olan böyle yenilikçi bir kavram karşısında doğal olarak Tasarım Odaklı Düşünme Nedir sorusunu soruyor olacaksınız. Kısaca yenilikçi bir problem çözme yöntemi diyebiliriz. Ancak elbette konuyu daha net anlamak ve bu akılcı yeniliğe ayak uydurmak için detaylara girmemiz gerekiyor.  

Tasarım Odaklı Düşünme, temelinde ilk akla gelen kriterlere bağlı kalmadan, değişik bakış açıları sergileyerek çözüme odaklı fikirler oluşturma altyapısına dayanan bir tür metodolojidir. Dolayısı ile aslında genel anlamda tüm toplumda var olan sabit fikirlilik teorisinide tümüyle ortadan kaldırır. Zira her bir fikrin, kişi ve olayların, bunları kapsayan unsurların her zaman farklı boyutları bulunabilir.

İşte bu aşamada Tasarım Odaklı Düşünme Metodolojisi devreye girer farklı bakış açıları uygulanarak ilk anda farkedilmeyen değişik boyutlar görünür olmaya başlar. Böylece alternatif çözüm ve stratejiler sunulmasına zemin hazırlanır. Bu sayede dar kalıptaki fikirlerin aksine insan ve empati merkezli yepyeni bir problem çözme süreci başlamış olur.

 

Tasarım Odaklı Düşünmenin Önemi

Dünya genelinde ünlü online tasarım okulu İnteraction Design Foundation bu konu ile ilgili olarak bir makale yayınladı. Makalede  Tasarım Odaklı Düşünmenin Önemi ‘ne atıfta bulunan çok başarılı bir örneklemede yer alıyordu. Söz konusu örnek şöyle;

“Birkaç yıl önce, bir kamyon şoförü alçak bir köprünün altından geçmeye çalıştığı sırada bunu başaramadı ve kamyon köprünün altında sıkışık kaldı. Şoför sıkıştığı yerden çıkmak için uğraştıysada olmadı. Ne ileri ne geri  hiçbir şekilde hareket gerçekleşmedi.  Bu durum çok ciddi trafik sorunlarına sebep olur düşüncesi ile acil durum personeli, mühendisler, itfaiyeciler ve kamyon şoförlerinden oluşan bir ekip sıkışan aracı yerinden çıkarmak amacıyla çeşitli çözüm önerileri sunmak için bir araya geldi.

Acil durum görevlileri, kamyonun sıkışmaya sebep olan parçalarını sökerek oradan çıkarılabileceği önerisini sundu.  Mühendis ise köprünün bir kısmının yıkılmasını önerdi. Kısaca her biri kendi uzmanlık seviyesine uygun bir çözüm önerisi sunmaya başladı.  Bu sırada oradan geçmekte olan  ve bu ateşli çözüm önerileri tartışmasına tanık olan bir çocuk kamyona ve köprüye baktı, sonra yola baktı ve "Neden lastiklerin havasını boşaltmıyorsunuz ki?"  sorusunu yöneltti. Bu soru karşısında çözüm için toplanan ekip ciddi anlamda şaşırmıştı.

Çocuğun sunduğu çözüm önerisi uygulamaya konuldu ve kamyon bulunduğu yerden rahatça çıkarıldı.“

Orijinal makale buradan okunabilir »

Konu ile tamamen uyumlu olan bu örnek, farklı zihinlerden yöneltilen yenilikçi bakış açılarının ve inovasyona açık düşünmenin her alanda sürekli olarak yeni çözümler ortaya  çıkarmaya vesile olacağını göstermek açısından oldukça önemli.

Kuşkusuz zaman zaman en pratik çözümler bile olayın oluşu sırasında akla gelmeyebilir. Ancak ekip halinde uygulanan bir düşünce operasyonu sonucu bir anda köklü çözüm sunulur ve birçok kişinin  “bu benim nasılda aklıma gelmedi?  şaşkınlıklığını yaşamasına vesile olur.

Buradaki sır Tasarım Odaklı Düşünme‘nin mevcut dar kalıpları yıkarak ekip olarak hareket etmesi, beraberce çözüm ve fikir üretmesi, farklı bakış açıları geliştirmesidir.  Bunun hayatın her alanı için uygulamak mümkün. Ekip halinde hareket ediyor, dar kalıplardan çıkıp inovasyona açık yenilikçi bakış açıları ile süreci devam ettiriyorsanız çözüm bulmakta zorlanmayacaksınız.

Tasarım Odaklı Düşünme Aşamaları

Tasarım Odaklı Düşünme Süreci genel kabul görmüş 5 aşamadan meydana gelir. Bunlar;

»  Empati kurmak yani yaşayanların gözünden bizzat yaşamış gibi olaya bakmak

»  İkinci aşamada durumu itibariyle sorun her anlamda net olarak tanımlanır

»  Üçüncü aşama değişik fikir ve önerilerin ileri sürüldüğü tasarlama sürecidir.

»  Dördüncü aşamada tüm veriler bir araya getirilir ve bir prototip oluşturulur.

»  Beşinci ve son aşamada çözüm önerileri uygulanır ve sonuçlar izlenir.

 

Tasarım Odaklı Düşünme Nerelerde Kullanılır?

Tasarım Odaklı Düşünme,  aile hayatı, sosyal hayat yada iş dünyasından, kurumsal yada bireysel uygulamalara, hatta çok daha kapsamlı ve kompleks yapılara kadar dünya çapında hayatın her alanında rahatlıkla uygulanabilir. Ciddi anlamda faydaları görülecektir. Zira artık geleneksel alıkşanlıklar, çevresel kriterler ve süregelen dar kalıpların dışına çıkmak, kısa sürede ve pratik olarak çözümler üretmek için mutlaka Tasarım Odaklı Düşünme ‘den faydalanmak gerekiyor.

Tasarım Odaklı Düşünme,  ayırım yapılmaksızın bütün departmanların işleyişine uygulanabilir ve oldukça başarılı sonuçlar alınır. Bu sayede farklı kişilerden, farklı bakış açılarından, yenilikçi çözüm önerilerinden faydalanmanın, geleneksel tek başına birey olmak değil ekip olarak hareket etmenin önemini daha net anlaşılıyor olacaktır.

 

Tasarım Odaklı Düşünme İş Hayatında Nasıl Kullanılabilir?

Tasarım Odaklı Düşünme, sürecin muhatabı olan hedef kitle ile yapılan görüşmeler sonrası başlar. Henüz başlangıçtaki araştırma sırasında öncelikle “neden” sorusunun net cevabını ortaya çıkarmaya odaklanır. Devam eden aşamalarda yenilikçi ve inovatif bakış açıları sergilenerek sunduğu değer, uygulanabilirlik, şirket yapısına uyumluluk gibi kriterlere göre gerekli ayarlamalar yapılır

Şirketinizde Tasarım Odaklı Düşünme Uygulamaları Şöyle Yapılabilir

»  Empati, Gözlem ve Görüşme Yaparak Öngörüler Toplayın

Müşterilerinizi tanımak, istedikleri ve ihtiyaç duydukları ürün ve hizmetleri sunmanın ilk adımıdır. Birinin ne düşündüğünü veya hissettiğini bildiğinizi varsayımında bulunmayın bunun netleştirin. Hedef tüketiciniz hakkında bilgi toplamak, tasarım odaklı düşünme yaklaşımının kritik bir parçasıdır.

»  İhtiyaç Duyulanları Öğrenmek için Prototipler Oluşturun

Prototip oluşturmak için çok fazla zamana veya kaynağa ihtiyacınız yok . Üretime yatırım yapmadan önce müşterilerinizin ihtiyaçlarını daha iyi anlamanıza yardımcı olacak fikirler oluşturmak ve geri bildirim almak için kalem ve kağıt yada  bir tablet gibi kaynaklarla başlayabilirsiniz.

»  Sorunları Sorulara Dönüştürün

Bir problemle karşılaştığınızda, hemen bir çözüm bulma takıntısından kurtulmak gerekiyor. Bunun yerine sizi ve şirketinizi asıl problemin çıkış noktasına yaklaştıracak yada  aşamalı ve etkili bir çözümü destekleyebilecek bir soru sorun.  Örneğin çalışanlarını elde tutma sorunu yaşayan bir şirketle bu sorunu çözmek için anlaşan bir ekibi ele alalım.  Elde tutma oranlarını iyileştirmeye odaklanmak yerine “Nasıl daha iyi ve sadık çalışan deneyimi yaşayabiliriz?” sorusunu sordular. Bu oldukça başarılı ve konu ile ilgili kilit bir soru. Çözüm için tüm bakış açılarından farklı öneriler gelecek ve sonuçta uygun bir çözüm bulunup uygulanacaktır. Zira gerçek çözüm ihtiyaçlara odaklanarak bulunur.

»  Geçmişi, Bugünü ve Geleceği Anlamak için Araştırma Yapın

Genel olarak, yapabileceğiniz araştırma türü üç bölüme ayrılır. Bunlar üretken araştırma, değerlendirici araştırma ve doğrulama araştırması. Üretken araştırma, yeni fırsatları belirlemeye ve ihtiyaçları keşfetmeye yardımcı olurken, Değerlendirici araştırma, deneyler hakkında geri bildirim toplar. Böylece şirketinizin ileriye dönük planlama yapmasına ciddi anlamda yardımcı olur.  Bu iki araştırma türü geleceğe ve yeni fikirlere odaklanırken, doğrulama araştırması olarak bilinen geleneksel pazar araştırmasının amacı şu anda neler olduğunu anlamaya odaklanmıştır. Şu anda olanlara ve gelecekte olabileceklere odaklanmak için araştırma yaklaşımınızı dengeleyin ve profesyonel olarak kullanmak için destek alın.

 

Tasarım Odaklı Düşünme Eğitimi

Dünya çapındaki bütün ünlü şirketlerin kullandığı ve günümüzde giderek yaygınlaşan Tasarım Odaklı Düşünme alanında profesyonel eğitim alarak kariyerinizde yepyeni bir yolculuk başlatabilirsiniz. Oldukça popüler bir meslek sahibi olmakla kalmayıp bu inovatif bakış açısını bütün hayatınızda akılcı bir şekilde kullanmayıda öğreniyor olacaksınız. Boğaziçi Enstitü bünyesinde uzman eğitmenlerimiz tarafından sunulan Tasarım Odaklı Düşünme Eğitimi  sayesinde olaylara ve iş hayatında yaşananlara çok daha farklı ve çözüme odaklı yaklaşıyor olacaksınız.

{{dil.yorumlar}}

{{yrm.yazar}}

{{yrm.baslik}}

{{yrm.yorum}}

BOĞAZİÇİ ENSTİTÜ :{{yrm.cevap}}




{{dil.yorum_ekle}}

  • {{dil.oylama_sorusu}}