Meslek Hastalığı Nedir? Sıkça Karşılaşılan Meslek Hastalıkları Nelerdir?
2020

Meslek Hastalığı Nedir? Sıkça Karşılaşılan Meslek Hastalıkları Nelerdir?


Çalışan kadın veya erkeklerin karşılaştığı hastalıklar arasında meslek hastalıkları vardır. Bu hastalıklar belirli sebeplerle ortaya çıkar ve çalışanların hayatını olumsuz yönde etkilerler. Bu hastalıkların diğer hastalıklardan farkının ne olduğu, hangi hastalıkların meslek hastalığı kabul edildiği ve meslek hastalığına sahip olanların kazandıkları haklara dair merak edilenler;

Meslek Hastalığı Nedir?

Meslek hastalığı çalışma hayatında bulunan kişilerin yakalandıkları hastalıklardır. Bu hastalıklara meslek hastalığı denilmesinin sebebi hastalığın insanların çalıştığın iş yerinden dolayı ya da yaptıkları işten dolayı ortaya çıkmasıdır. Hastalığın meslek hastalığı olarak anılması için çalışılan yerin ve işin bir nedeni olması gerekir.

Meslek hastalıkları teşhis edilmesi güç olan ancak ruhsal, bedensel, kalıcı veya geçici şekillerde ortaya çıkan hastalıklardır. Meslek hastalıklarının en önemli sebeplerinden biri de stresdir. Boğaziçi Enstitüsü tarafından hazırlanan Stres Nedir? Stresle Başa Çıkma Yolları Nelerdir? adlı yazımızı okuyarak daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Ayrıca sigortalı olarak çalışma hayatında yer alan kişilerin yaptıkları işten kaynaklanarak rahatsızlanmaları durumunda hastalık meslek hastalığı olarak adlandırılır. Ortaya çıkan hastalığın meslek hastalığı olduğunun tespit edilmesi ise hasta üzerinde yapılan gerekli incelemelerin ardından olur.

Meslek Hastalığının Özellikleri Nelerdir?

Meslek hastalığı çalışma hayatında insanların karşılaşabileceği hastalık çeşididir. Ancak bu hastalığın en önemli özelliği insanlarda karşılaşılmayan veya çok az karşılaşılan bir hastalık olmasıdır. Bunda da hastalığın yapılan işten kaynaklanıyor olmasının etkisi vardır.

Ancak bazı durumlarda meslek hastalıkları o hastalığı ortaya çıkaran iş sahasının yakınında bulunan ve yaşayan kişilerde de ortaya çıkabilmektedir. Meslek hastalıklarının diğer özelliği hastalığa sebep olan işte çalışılmış olmasıdır.

Meslek hastalıkları genellikle düşük gelir karşılığında çalışan kişilerin çalıştıkları ortamda maruz kaldıkları etmenlerden kaynaklanırlar. Bu hastalıklar olumsuz duruma maruz kalmanın hemen ardından yaşanabileceği gibi o işi bıraktıktan yıllar sonra bile ortaya çıkabilir.

İnsanlarda meslek hastalığının olup olmadığı ancak bu hastalıktan şüphelenmesi üzerine yapılan araştırmayla tespit edilir. Ayrıca bu hastalıkların tespit edilmesi için geliştirilmiş bilimsel yöntemler vardır.

Bir çalışanda meslek hastalığı olduğunun anlaşılması o kişiyle aynı ortamda çalışanlarında o hastalığa yakalanma olasılığını ortaya koyar. Bu sayede de o kişiler için hastalığın tespiti daha erken yapılabilir. Meslek hastalığına yakalanan kişilerin malul olma ihtimalleri vardır.

Sık Görülen Meslek Hastalıkları

Günümüzde çalışanlarda görülen çok fazla meslek hastalığı vardır. İnsanlarda görülen bazı hastalıklarında meslek hastalığı olarak kabul edilme durumu vardır. Ancak sosyal sigortalar kanunda belirlenen meslek hastalıklarının bir kısmı çalışanlarda daha sık görülmektedir.

Sık görülen meslek hastalıkları şunlardır;

  • Mesleki kan hastalıkları (lenfoma, lösemi ve çoklu miyeloma)
  • Mesleki kanserler (akciğer, mesane, burun boşluğu, deri, cilt, karaciğer, karın zarı ve yemek borusu)
  • Mesleki solunum sistemi rahatsızlıkları (asbestoz, slikoz, akciğer kanseri, mesleki astım, siderozis, bisinozis ve koah)
  • Mesleki dolaşım sistemi hastalıkları (koroner arter, hipertansiyon, miyokardiyopati ve kalp ritmindeki bozukluklar)
  • Mesleki kas hastalıkları (karpal tünel, radial tünel ve beyaz parmak sendromları, omuz tendiniti ve tenisci dirseği vs)
  • Deri kanserleri
  • İşitme kayıpları
  • Mesleki cilt hastalıkları
  • Mesleki sindirim sistemi hastalıkları
  • Mesleki üriner sistem rahatsızlıkları
  • Mesleki sinir sistemi rahatsızlıkları
  • Psikolojik rahatsızlıklar

Bu hastalıkların tamamı insanların çalıştıkları sektöre ve maruz kaldıkları kimyasal, toz, bakteriler, güneş ışınları ve radyasyon gibi sebeplere göre ortaya çıkar. Bu hastalıkların mesleki hastalık olarak kabul edilmesi için belirlenmiş farklı maruziyet süreleri vardır.

Günümüzde en çok rastlanan meslek hastalıklarından biri de Tükenmişlik sendromudur. Eğer tedavi edilmezse hastada fiziksel ve mental rahatsızlıklar oluşabilir. Boğaziçi Enstitüsünün hazırladığı Tükenmişlik Sendromuyla Başa Çıkma Eğitimi bu sendoma yakalanma riskini minimuma düşürebilirsiniz.

Meslek Hastalığı Tanısı Nasıl Konur?

Çalışanların yakalandıkları hastalıkların meslek hastalığı olarak kabul edilmesi için tanı konulması gerekir. Bu tanının konulması için ise hastanın meslek hastalığına yakalanmış olması ihtimalinin ortaya çıkması gerekir.

Bunun için hastanın başvurduğu hekimler hasta üzerinde gerekli incelemeleri yaparlar. Söz konusu hastalığın meslek hastalığı olup olmadığına dair hastanın iş geçmişini anlatmasını isterler. Ardından hastanın şikayetine bağlı olarak gerekli testleri yapılır. Bu testlerin sonucuna bağlı olarak hastalığın meslek hastalığı olduğuna karar verilir.

Doktorlar hastanın iş geçmişini araştırırken hangi işlerde çalıştığını, bu işlerde çalışırken kimyasal maddelere maruz kalıp kalmadığını ve kimyasal maddeler için önlem alınıp alınmadığının araştırmasını yapar.

Aynı belirtilerin başka çalışanlarda görülüp görülmediğini tespit eder. Bunun yanı sıra hastanın iş dışındaki hayatında sahip olduğu alışkanlıkların bu hastalığı tetikleme durumu ortaya konulur. Yapılan incelemelerin ardından durumun meslek hastalığı olarak gözüktüğü belirlenerek ön tanı konulur.

Ön tanı işleminin ardından ise hasta Sağlık Bakanlığı’na bağlı olan meslek hastalıklar hastanelerine, üniversite hastanelerine ya da eğitim ve araştırma hastanelerine gönderilir. Bu aşamadan sonra ise hasta sağlık kurulundan geçer ve hastalığının meslek hastalığı olduğu kurul tarafından onaylanır.

Tanının konulmasının ardından çalışanın meslek hastalığına yakalandığı Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilir. Bu sayede de çalışan meslek hastalığı sebebiyle elde ettiği hakkı kullanabilir.

Mesleki Hastalıklar Önlenebilir Mi?

Mesleki hastalıkların önlenip önlenemediği durumu insanların merak ettiği bir konudur. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenmiş olan meslek hastalıklarının tamamı önlenebilir hastalıklar olarak kabul edilirler.

Bu hastalıkların önlenmesi için öncelikle sağlık durumu o işte çalışmaya uygun olan kişilerin işe alınması gerekir. Ayrıca iş ortamında yapılan işe bağlı olarak önlem alınması gerekir. Havalandırma ihtiyacı duyulan işyerlerinin havalandırmasının iş ortamına yeterli olması, hijyen kurallarına uyulması, toz vs gibi ürünlerle maruz kalmamak için çalışanlara maske kullandırılması şarttır.

Çalışanların sağlık kontrollerinin yapılmasına dikkat edilmesi ve işin doğru yapılması için gerekli eğitimlerin sağlanması gereklidir. Ayrıca iş yerinin yapılan işe uygunluğunun ve çalışanların durumunun tespiti için iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerinin bulundurulması lazımdır.

Meslek Hastalığına Yakalanan Kişinin Hukuki Hakları Nelerdir?

Çalıştıkları iş yeri ve yaptıkları iş sebebiyle meslek hastalığına yakalanan kişiler hastalığın sağlık kurulu tarafından onaylanması ile hukuki haklar elde ederler. Bu hukuki haklar manevi tazminat, maddi tazminat ve hizmet tespit davası hakkı olur.

Meslek hastalığına yakalanan kişi çalıştığı iş yerinin sahibine maddi tazminat davası açma hakkı kazanır. Bu hak ile yakalandığı hastalık sebebiyle yaşadığı kaybı alabilir. Hastanın açtığı dava sayesinde çalıştığı yere giderek hastalığın nasıl ortaya çıktığının tespiti yapılır.

Ardından hastane tarafından belirlenen iş göremezlik oranına bağlı olarak maddi tazminat tutarı belirlenir ve davanın tamamlanması ile çalışan işverenden tazminat almaya hak kazanır.

Meslek hastalığına yakalanan kişinin ikinci hukuki hakkı ise manevi tazminattır. Bu sebeple açılan manevi tazminat davasında çalışan hastalık sebebiyle acı çekmesine dayanarak hak talep eder. Bu davanın görülmesi iş mahkemesinde olurken hakimin kanaati oranında manevi tazminat verilir.

Üçüncü hukuki hak ise hizmet tespit davasıdır. Bu dava hastalığa yakalanan kişinin söz konusu işyerinde sigortasız çalışması durumunda açılabilir. Dava sayesinde kişinin sigortasız çalıştığı ispat edilir ve sigortalı statüye yükselmesi sağlanır. Yapılan incelemeyle de kişinin o işyerinde çalıştığı kanıtlanmış olur. Böylelikle çalışan sigorta tarafından verilen iş göremezlik veya malul maaşını almaya hak kazanır.  

{{dil.yorumlar}}

{{yrm.yazar}}

{{yrm.baslik}}

{{yrm.yorum}}

BOĞAZİÇİ ENSTİTÜ :{{yrm.cevap}}




{{dil.yorum_ekle}}

  • {{dil.oylama_sorusu}}