online-egitimler-bogazici-enstitusu
İş Analizi Nedir?

İş Analizi Nedir?


İş analizi, bir kurumda iş sürekliliğini sağlamak için yerine getirilmesi gereken görevleri analiz ederek bu görevleri yapabilecek uygun elemanları seçmektir. İş analizi, bilimsel verilere dayanarak yürütülen bir süreçtir. Bu süreçte işin gereklilikleri, iş planı, işe uygun personellerin kimler olabileceği gibi alanlarda analiz yapılır.

İş analizi, şirketlerin insan kaynakları yönetimi biriminin ilgilenmesi gereken bir konudur. Bir kurumun geleceği, iş analizi sonucunda ortaya koyulan bulgular ile belirlenir. Bu bulgular, çeşitli iş analizi teknikleri ile değerlendirilir ve değerlendirmeler sonucunda iyileştirme yapmak üzere bir yol haritası belirlenir.

İş Analizi Neden Yapılır?

iş analizi neden yapılır

İş analizinin yapılma amaçları arasında çalışanların verimliliğini ölçmek, iş standartlarını ve iş tanımını anlamak, şirketlerde iş sürekliliğini sağlamak, çalışma şartlarını iyileştirmek ve yapılan işi geliştirmek yer alır.

İş analizi sonucunda elde edilen sonuçlar; iş planı oluşturma, işin gerektirdiği nitelikler, personel yerleştirme, personellerin eğitimi ve gelişimi gibi insan kaynakları yönetimi süreçlerinin ilerlemesine olanak tanır.

 

 

İş Analizi Nasıl Yapılır?

iş analizi nasıl yapılır

İş analizinin ilk adımı, analizin nasıl yapılacağını planlamak ve analizi yapacak ekibin alanında ne kadar donanımlı olduğunu tespit etmektir. Bu iki adım tamamlandıktan sonra iş analizi sürecine geçilebilir.

İş analizi ise yapılacak işlerin niteliğini belirleme ve çalışma ortamı gibi araştırılacak konu hakkında veri toplama, elde edilen tüm verileri inceleme ve değerlendirme işleminin ardından rapor haline getirme aşamaları ile yapılır.

İş analizi sürecinde bazı sorulara yanıt bulmaya çalışılır, bu sorular aşağıdaki gibi açıklanabilir.

  • Çalışanın yapacağı iş ile ilgili görev ve sorumlulukları neler?
  • Yapılacak iş, kurumda nasıl bir konuma sahip?
  • İş, hangi görevleri yapmayı gerektiriyor?
  • İş, hangi malzemeleri ve ek sorumlulukları gerektiriyor?
  • İşin amacı ve unvanı ne?
  • İşin fonksiyonları neler?
  • Yapılacak işin ücreti ne kadar olmalı?
  • İşin yapıldığı ekip/takım/birim ile nasıl bir ilişkisi var?
  • İşin yapılması için ne kadar tecrübeli ve bilgili olmak gerekir?
  • İşin standartları ve temel etkinlikleri neler?
  • Çalışanın görevini yerine getirirken hangi tekniklerden ve yöntemlerden yararlanıyor?
  • Çalışan görevini yaparken hangi teknolojik aletlerden, makinelerden veya donanımlardan faydalanıyor?
  • İş gerçekleştikten sonra ortaya hangi sonuçlar çıkıyor?
  • İş yapılırken iç ve dış çevre koşulları nasıl?

Tüm bu soruların cevabının bulunması için değerlendirmeye girecek iş analizi unvanlarına ait kimliklerin belirlenmesi gerekir. Ardından kullanılacak iş analizi tekniği belirlenmeli ve son olarak analiz yapmaya başlanmalıdır. Analiz sürecinde gözlem, mülakat, anket gibi tekniklerden yararlanılabilir. Veriler, bilimsel araştırma yöntemleri kullanılarak elde edildikten sonra değerlendirmeye alınır ve ulaşılan bulgulardan hareketle hangi çözüm yöntemlerinin uygulanabileceği düşünülür. Tüm bulgular ve çözüm önerileri raporlaştırılarak insan kaynakları birimine sunulur. İnsan kaynakları birimi sonuçları ve çözüm önerilerini dikkate alarak performans arttırma, verimlilik yükseltme, çalışanların eğitimi ve gelişimi gibi çeşitli alanlarda harekete geçer.

 

 

İş Analizi Araçları Nelerdir?

İş analizi araçları yani iş analizinde bilgi toplamamızı sağlayan araştırma yöntemleri şunlardır:

  • Anket
  • Soru formu
  • Gözlem yöntemi
  • Görüşme (mülakat)
  • Belge ve bilgi toplama
  • Uzmanlar kurulu yöntemi
  • Önceki iş tanımlarını inceleme
  • Analizi yapacak kişinin işleri kendisinin yaparak gözlem yapması

İş Analizi Teknikleri Nelerdir?

İş analizi teknikleri şu şekilde sıralanmaktadır:

  1. Görev envanteri analiz tekniği
  2. Kritik olay tekniği
  3. Pozisyon analiz tekniği (PAQ)
  4. Fonksiyonel iş analizi tekniği
  5. Hareket etüdü (yöntemler analizi)
  6. Yönerge odaklı iş analizi tekniği
  7. Yönetim pozisyonlarını tanımlayıcı anket soru formu
  8. Hay plan

1. Görev Envanteri Analiz Tekniği

iş analizi teknikleri görev envanteri analiz tekniği

Görev envanteri analiz tekniği, yapılacak işlerin değerlendirilmesi için iş analistlerinin, çalışanların ve takım liderlerinin yapılan görevlere belli bir puan verdiği tekniktir. Görev değerlendirmesi yapılırken görevin önemine, bu görev yapılırken ne kadar zaman harcandığına bakılır.

İş analizi teknikleri arasında sıklıkla karşımıza çıkan görev envanteri sayesinde bir şirkette yerine getirilmesi gereken görevler analiz edilmiş olur. Bu teknikte analiz sürecinde soru ve anket yönteminden yararlanılır. Görev envanteri, çok sayıda çalışana uygulanır ve farklı gruplarda kullanılabilir.

2. Kritik Olay Tekniği

iş analizi teknikleri kritik olay

Kritik olay tekniği, işin farklı boyutlarını anlamak için en kötüden en iyi performansa kadar bütün davranışsal özelliklerin ortaya koyulduğu bir tekniktir. İşin davranışsal açıdan tanımlamasını yapmaya yarayan kritik olay tekniği, daha çok görüşme ve gözlem gibi yöntemler kullanılarak uygulanır. Tıpkı görev envanteri gibi her grupta kullanılabilir.

3. Pozisyon Analiz Tekniği (PAQ)

pozisyon analiz paq

Pozisyon analiz tekniği (PAQ), iş unsurlarının kullanım alanına veya işin önem derecesine göre altılı skala üzerinden değerlendirildiği bir tekniktir. Soru formu ve anket yöntemleri kullanılarak yapılan bu teknikte toplam 194 adet madde bulunur. PAQ tekniği, her grupta uygulanabilir.

4. Fonksiyonel İş Analizi Tekniği

fonksiyonel iş analizi tekniği

Fonksiyonel iş analizi tekniği, çalışanların diğer çalışanlarla, işi yapmak için gereken bilgilerle ve kullanılacak araç gereçle ilişkisini belirlemede kullanılan analiz yöntemidir. Fonksiyonel iş analizi tekniği ile yapılması gereken işlerin kapsamı ve önem derecesi ortaya konmuş olur. Soru formu, anket, gözlem ya da mülakat yöntemiyle uygulabilen bu teknik, her gruba uygulanabilir. 

5. Hareket Etüdü (Yöntemler Analizi)

iş analizi teknikleri hareket etüdü yöntemler analizi

Hareket etüdü (yöntemler analizi), yapılacak işlerin ne kadar sürede bitirilebileceğini belirlemek için uygulanan bir tekniktir. Gözlem yoluyla yapılır ve bu tekniğin sonucunda işe ayrılacak süre belirlenmiş olur. Daha çok üretimin ne kadar sürede tamamlanacağını belirlemede kullanılır.

6. Yönerge Odaklı İş Analizi Tekniği

yönerge odaklı teknik

Yönerge odaklı iş analizi tekniği, görevlerin tanımlanmasını ve bu görevleri gerçekleştirmek için ne kadar tecrübeye, fiziksel yeterliliğe ve diğer karakteristik niteliklere sahip olunması gerektiğini belirler.

Yönerge odaklı iş analizi tekniği sayesinde işin yapılması için çalışanlarda bulunması gereken bilgi ve tecrübe düzeyi saptanır. Yine her grupta kullanılabilen bu teknik, görüşme yöntemi ile uygulanır.

7. Yönetim Pozisyonlarını Tanımlayıcı Anket Soru Formu

yönetim pozisyonlarını tanımlayıcı anket soru formu

Yönetim pozisyonlarını tanımlayıcı anket soru formu, yöneticilerin sahip olduğu sorumlulukları işaretlediği bir soru formu veya anket üzerinden gerçekleştirilen bir tekniktir. Adından da anlaşılacağı gibi yalnızca yönetici konumunda çalışan kişilere yapılır.

Yönetim pozisyonlarını tanımlayıcı anket soru formunda 197 adet madde bulunur. Bu form, yöneticilere uygulandıktan sonra yönetici görevlerinin neler olduğu anlaşılmış olur.

8. Hay Plan

hay plan

İş analizi tekniklerinin sonuncusu ise hay plandır. Hay plan, yöneticilerin örgüte ne gibi etkilerinin olduğunu tespit etmek için kullanılan bir tekniktir.

Hay plan tekniği sayesinde yöneticilerin hesap verebilirliği ve hangi sorumluluklara sahip olduğu gibi nitelikler belirlenmiş olur.

 

 

İş Analizi Örnekleri Nelerdir?

İş analizi örnekleri aşağıda iki form üzerinden sunulmuştur, bu örnekleri inceleyerek iş analizinin nasıl yapıldığını daha iyi anlayabilirsiniz.

İŞ ANALİZİ FORMU

Kuruluş Adı: Analizi yapılan firmanın ismi yazılır.

Faaliyet Alanı: İşletmenin hangi sektörde faaliyet gösterdiği yazılır.

Görüşülenin Adı ve Soyadı: Firmada işle ilgili kiminle görüşüldüğü yazılır.

İşin Adı/Unvanı: Analizi yapılan işin bilgileri yazılır. (Örneğin satış elemanı, genel müdür, pazarlama uzmanı gibi…)

 

 

Analizcinin Adı ve Soyadı: Analizi yazan kişinin adı ve soyadı yazılır.

Analiz Tarihi: Analizin hangi tarihte yapıldığı gün, ay ve yıl olarak yazılır.

İmza: Analizci, bu kısma imzasını atar.

 

 

 

Bu formun ardından analiz yapmak için sorulan sorulara yer verilir. Analiz edilecek departmana, göreve göre sorular değişebilir ancak örnek olması için aşağıda birkaç soru sıralanmıştır.

  1. İşinizi kısaca tanımlayınız.

İşi yapan kişiden görevlerini kısa ve öz bir şekilde anlatması istenir.

  1. Yapmakla sorumlu olduğunuz işi işlem sırasına uygun olarak detaylıca anlatınız.

İşten sorumlu olan kişiden hangi işleri nasıl bir sıralamaya koyarak yaptığı, işi neden yaptığı, yaptığı görevin önem derecesi gibi bütün detayları anlatması istenir.

  1. Belli aralıklarla (günde, ayda, yılda bir) yaptığınız işler nelerdir?

İşi yapan kişiden rutin olarak yaptığı işler dışında belli periyotlar halinde yaptığı görevleri ayrıntılı olarak yazması istenir. Mesela "2 haftada bir makinelere bakım yapılır, her ay kurum yöneticilerine rapor sunulur" gibi yazılabilir.

  1. İşi yapmak için hangi araç gereçleri, aletleri veya makineleri kullanıyorsunuz?

Kişinin yalnızca kendi işini yaparken hangi aletleri kullandığını yazması istenir, çalıştığı alanda kullanıldığı halde kendisinin görev yaptığı kurumda kullanmadığı teçhizatlardan bahsetmemesi gerekir.

  1. Kendi işinizle ilgili olmasa da yaptığınız görevler var mı? Varsa bunlar nelerdir ve neden bu görevleri yapıyorsunuz?

Çalışanın yapması gereken asıl işi ilgilendirmeyen ancak bazı nedenlerle yaptığı işleri yazması istenir. Mesela kişi, insan kaynakları sorumlusu olarak çalışıyor ancak zaman zaman ön muhasebe işleriyle de ilgileniyorsa bu kısma yazabilir.

  1. İşi aldığınız ve sonrasında aktardığınız kişi/kişiler kim?

Çalışanın işi sözlü ya da yazılı bir şekilde kimden aldığını ve yaptığı görevle ilgili kime talimat verdiğini yazması istenir. Bu bilgi sayesinde işin sınırları anlaşılır.

  1. Varsa size bağlı olan unvanlar nelerdir?

Bu soru ile analize tabi tutulan çalışanın unvanları tespit edilir.

  1. İşinizle ilgili olmak üzere;

Size gelen belgeler ve yönergeler                                     Gelen Bölüm

Sizin hazırlayıp ilettiğiniz belgeler ile verdiğiniz yönergeler                               Giden Bölüm

  1. Aşağıda size uyan kısımların yanına artı işareti bırakınız.

İş yerine getirilirken hangi fiziksel faaliyetler yapılıyor?

İşin yapılması için çalışanın hangi yeteneklere sahip olması gerekiyor?

Ayakta durmak

 

Kol kuvveti

 

Yürümek

 

El kuvveti

 

Koşmak

 

Bacak kuvveti

 

Atlamak

 

Sırt kuvveti

 

Emeklemek

 

Görme (yakın, uzak)

 

Tırmanmak

 

Uzun bir süre hızlı çalışma

 

İtmek/çekmek

 

Okuma, konuşma, yazma

 

Dönmek

 

Parmak kabiliyeti

 

Eğilmek

 

Ayak-el-göz koordinasyonu

 

Diz çökmek

 

Çizim kabiliyeti

 

Oturmak

 

Hesap yapma

 

Kaldırmak

 

İşitme yetisi

 

Parmakla/elle tutmak

 

Tat alma yetisi

 

Uzanmak

 

Göz-el koordinasyonu

 

Atmak

 

Koku alma yetisi

 

Taşımak

 

El-kol koordinasyonu

 

Diğer

 

Diğer

 

 

  1. Aşağıda size uyan kısımların yanına artı işareti bırakınız.

İş, nasıl bir çalışma ortamında yapılıyor?

İşi yaparken hangi tehlikelerle karşılaşmak mümkün?

Büroda

 

Ufak kesikler

 

Islak ortam

 

Yanık

 

Gürültü

 

Göz kaybı

 

Açık havada

 

Parmak kaybı

 

Basık yerler

 

Deri çatlaması

 

Kuru hava

 

Deri kalkması

 

Suni ışık

 

Boğulma

 

Bina içinde

 

Zehirlenme

 

Koku

 

Radyasyon

 

Dondurucu soğuk

 

Ezikler

 

Yakıcı sıcak

 

Çürük

 

Az ışık

 

Patlama

 

Patlayıcı cisim

 

Basınca maruz kalma

 

Göz bozan ışık

 

Yüksek yerden düşme

 

Yer altında

 

Burkulma

 

Titreşim

 

Trafik kazası

 

Tozlu/kirli

 

Kol ya da bacak kaybı

 

Yüksek yerler

 

Görüşün bozulması

 

Ani ısı değişikliği

 

Çarpma

 

Hareket eden cisim

 

Elektrik çarpması

 

Rutubetli, nemli

 

İşitme kaybı

 

Çarpıcı elektrik

 

Saldırı

 

Yakıcı cisim

 

Düşme

 

Diğer:

 

Diğer:

 

 

  1. İşin yapılabilmesi için eğitim seviyesinin en az ne kadar olması gerekir?

İşi halihazırda yapan kişiden bu soruyu yanıtlaması istenir.

  1. İşi yapmak için gerekli olan sertifikalar, belgeler vb. var mı? Varsa nelerdir?

İşi yapan kişinin gerekli görevleri yapmak için sahip olunması gereken belgelerden, sertifikalardan vb. bahsetmesi istenir.

  1. Bu işi engelli bir birey yapabilir mi ve hangi engel türüne sahip olursa yapabilir?

İşi yapan kişinin yaptığı görevleri engelli birinin yapıp yapamayacağını ve hangi engel türüne sahip olan kişilerin bu işleri yerine getirebilecek düzeyde olduğunu cevaplaması istenir.

  1. İşle ilgili eklemek istediğiniz başka şeyler nelerdir?

Çalışandan yukarıdaki sorulara verdiği cevaplar dışında yaptığı işle ilgili anlatmak istediği başka şeyleri yazması istenir.

İş Analisti Nedir?

iş analisti nedir

İş analisti, çalıştığı kurumda görev alan personellerin ve işçilerin ne kadar verimli çalıştığını belirleyen, iş planını inceleyen ve bu alanlarda geliştirmeler yapan profesyonel meslek elemanıdır. İş analisti, yapılacak işlerin gerekliliklerini belirleyip bu işi yapabilecek personellerin seçilmesinde görev alır ve tüm bunları bilimsel veriler ışığında gerçekleştirir.

İş analistinin görevi, bir kurumda yapılacak işlerin en verimli bir şekilde yerine getirilmesi için personellerin hangi özelliklere sahip olması gerektiğini analiz etmek ve ilgili kriterlere uyan kişileri görevlendirmektir.

İş Analisti Ne İş Yapar?

İş analisti, çalıştığı kurumda insan kaynakları departmanına bağlı olarak iş tanımı, iş planı, işin standartları ve gereklilikleri gibi alanlarda analiz yapar. Yaptığı analizlerin sonucunu ve çözüm önerilerini raporlar ve işin geliştirilmesini sağlar.

Örneğin bir iş analistinin elde ettiği bulgular ve hazırladığı rapor sayesinde çalışanların performansını değerlendirme, işe alım süreci, adayları işe yerleştirme, eğitim ve gelişim gibi insan kaynaklarını ilgilendiren birçok alanda ilerlemeler yaşanır.

İş Analisti Nasıl Olunur?

iş analisti nasıl olunur

İş analisti olmak için üniversitede Endüstri Mühendisliği, Yönetim Bilişim Sistemleri, Bilgisayar Mühendisliği, Matematik Mühendisliği gibi bölümlerden birini bitirmek gerekir. Fakat çalışılacak sektöre göre okunması gereken bölüm değişebilir. Örneğin sigorta sektöründe çalışacak bir iş analistinin İstatistik, Ekonometri, Ekonomi, İktisat gibi bölümlerden mezun olması daha avantajlı olmasını sağlayacaktır.

İş analisti olmak isteyen kişilerin mutlaka Microsoft Excel programına ileri düzeyde hakim olması; SAP, Oracle PL / SQL gibi gerekli yazılımları bilmesi gerekir. Ayrıca mezun olur olmaz bu mesleği yapmak pek mümkün değildir; sektörde başka pozisyonlarda çalışarak deneyim kazanan kişiler kendini geliştirerek iş analisti olabilir.

 

 

İş analistlerinin insan kaynakları alanında da kendini geliştirmesi oldukça önemlidir. Böylece kişi; örgüt yapısı, çalışan verimliliği, işin gerekliliklerini anlama gibi alanlarda daha bilinçli hale gelir.

İş Analisti Maaşları Ne Kadardır?

İş analisti maaşları 20.000 TL ile 60.000 TL arasında değişir.

İş analisti maaşları; kişinin çalıştığı kuruma ve ne kadar kıdemli olduğuna göre farklılık gösterebilir. Örneğin bir iş analisti mesleğe ortalama 20.000 TL maaş ile başlar, iki yıl deneyimli bir iş analisti yaklaşık 25.000 TL, üç yıl ve üzeri kadar deneyimli bir iş analisti ise 30.000 TL ile 60.000 TL arasında maaş alır.

İş analistlerinin maaşı oldukça yüksektir çünkü bu kişiler, yaptıkları analizler ile şirketlerin sürekliliğini ve gelişimini sağlar. Bir şirkette en az yöneticiler kadar önemli bir yerde bulunan iş analistleri, uluslararası şirketlerde ise döviz üzerinden maaş aldıkları için ay sonunda çok daha yüksek ücretler elde edebilir.

Yazı Değerlendirmesi : 0 Puan
Toplam : 0 Yorum

  • %0
  • %0
  • %0
  • %0
  • %0
0

    Yazı Puanı

    Yazı Değerlendirmesi : 0
    Toplam : 0 Yorum

    • %0
    • %0
    • %0
    • %0
    • %0

    Yorumlar

    {{yrm.yazar}}

    {{yrm.baslik}}

    {{yrm.yorum}}

    Boğaziçi Enstitüsü :{{yrm.cevap}}




    Yorum & Oylama Ekle

    • Bu yazıyı beğendiniz mi?