İnternet Etiği ve Telif Hakkı
2021

İnternet Etiği ve Telif Hakkı


İnternet dünya üzerinde insanların birbirleriyle haberleşmesini ve görüşmesini kolaylaştıran sosyal ağların alt yapısını oluşturduğu en yaygın iletişim aracı olarak bilinmektedir. Dünyayı ve insanları birbirine bağlayabilen bu sosyal şebeke tam olarak sosyal medya aracılığıyla varlığını sürdürebilmektedir. İnternetin var oluşundan itibaren birçok kavramda insan hayatına girmiştir. Bu kavramlardan birisi de internet etiğidir. Peki, etik nedir, internet etiği ne demektir? Telif hakkı ne anlama gelmektedir, telif hakkı hangi durumlarda gerekmektedir? İnternet etiği ve telif hakkı içeriğimizde bu konulara sırasıyla değineceğiz.

    internet-etigi

 

    Etik Nedir?

Genel anlamda etik; insanlar arasında ahlak olarak da bilinmektedir. Etik kavramsal olarak insanların bütünüyle davranışlarını inceleyen, insani davranışları ve problemleri irdeleyen felsefe dalıdır. İnsana ait olan ve tam olarak bütün eylemleri inceleyen bilimsel bir dalı da ifade etmektedir. Ayrıyeten internet üzerinde iletişimde bulunurken doğru ve ahlaki olan davranışlar etik davranışlara dahildir. İnsanın olduğu her yerde etik mevzu bahistir. Bununla birlikte etik doğru ve yanlış tutumların incelendiği kuramlardan oluşmaktadır.

 

   İnternet Etiği Ne Demektir?

İnternet etiği ise genel olarak; internet dünyasında davranışları belirleyen kurallar bütünüdür. Normal hayatta insanlar arasındaki davranışların tamamı sanal dünyada da önemini korumaktadır. Teknoloji çağında insanların yüz yüze ve sözlü diyaloğa dayalı iletişimleri zayıflamış, bu iletişim türü evirilerek internet dünyasına aktarılmıştır. İnternet dünyasındaki iletişim sözlü diyaloglardan ziyade yazılı diyaloglardan oluşmuş, yüz yüze iletişimin yerini ise daha hızlı fakat sanal ortamlarda kurulan diyaloglar almıştır. Bu durum da internet etiği gerçek hayatta uygulanan, insanlar arasındaki etik anlayışıyla aynı anlamı taşımaktadır.

   

   İnternet Etiğinin İlkeleri

İnternet etiğinin bilinmesi gereken ilkelerinden bazıları kısaca şöyledir;

• İnternet etiği; yanlış ve ahlaki olmayan davranışları belirleyen kurallar bütünüdür.
• İnternette kendinizi ifade etme ve anlatma şeklinize oldukça dikkat edilmelisiniz.
• Reel hayatta suç teşkil eden unsurlar ve davranışlar internet dünyasında da suç teşkil ettiği için paylaşımlarda seçici davranılmalıdır.
• İnternette mobbing uygulayıcı hareketlerden kaçınılmalı ve tarafınıza uygulanmak istenen mobbinglere de sessiz kalmayınız.
• Reel hayatta insanlara karşı sarf edilmesi hakaret sayılan söz ve davranışlar internette de geçerlidir.
• Reel de insanlara gösterdiğiniz saygı ve nezaketin internette de geçerli olduğu unutulmamalıdır.
• İnternet etiği ilkeleri doğru bir şekilde algılanmalı ve uygulanmalıdır.
• Yoğun internet kullanımı fiziki ve psikolojik olarak olumsuz etkilenmelere neden olmaktadır. İnternet kullanırken dikkat edilmelidir.
• İnternet ortamı gereksiz ve fazla bilgi barındırmaktadır. Doğru ve yararlı bilgi akışı üretmeye çalışılmalıdır.
• Doğruluğundan şüphe edilen paylaşımlar yapılmamaya özen gösterilmelidir.
• Kullanıcılar internet üzerinde iletişimde bulunurken doğru ve ahlaki olan davranışlar sergilemelidirler.
• Dijital platform olan internet üzerinde iletişimde bulunurken doğru ve etik davranışlar sergilemek önemlidir.

   

   Telif Hakkı Nedir?

Telif; kelime anlamı uzaklaştırma olarak bilinmektedir. Telif hakkı ise; şahıs veya şahısların fikirleriyle bir eseri ya da emeği meydana getirmesi ve bu emeğin her türlü haklarının çalınmasının, izinsiz kullanılmasının önüne geçilmesi için korunan hukuki hakların bütünüdür. Bu haklar telif hakkı adı altında eser sahibine güvence sağlamaktadır. Bununla birlikte telif hakları; bir fikir veya eserin üretilmesiyle beraber doğmaktadır.

   

   Telif Haklarının Özellikleri

Telif haklarının mevcut bazı özellikleri bulunmaktadır.

Bu özellikler kısaca şöyledir;
• Telif hakları ortaya çıkan eser veya emekle birlikte oluşmaktadır.
• Telif hakları somut değil soyut niteliktedir.
• Telif hakları üretilen malı veya düşünceyi koruyan hukuki haklardır.
• Hukuki anlamda değer taşımaktadır.
• Eserin üretildiği ülkenin belirlediği haklara göre teklif hakları şekillenmektedir.
• Telif hakları da insan hakları içeriğinde yer almaktadır.
• Telif haklarına sahip olmak için herhangi bir tescile gerek duyulmamaktadır.
• Telif hakları herkese karşı kullanılabilmektedir.
• Teklif hakları; internet üzerinde iletişimde bulunurken çoğu sitede de karşılaşılabilmektedir. Telif hakları internet sitelerini de kapsamaktadır.

   

   İnternet Sitesi Hakkında Telif Hakkı

Günümüzde bilginin kontrollü veya kontrolsüz şekilde yayıldığı; magazin, haber veya sosyal yaşamla ilgili içerikler üreten internet siteleri ve kullanıcıları oldukça yaygınlaşmış durumdadır. Şahsi veya genel olarak birçok içerik üreten siteler kimi zaman farklı sitelerden alıntı veya kopyalama yapmaktadırlar. Bu gibi durumlarda telif hakları devreye girmektedir.

   internet-sitesi-hakkinda-telif-hakki

 

İnternet siteleri hakkındaki telif haklarının gerektirdikleri kısaca şöyledir;
• Resmi kurumların sitelerinde kullanılan logolar hiçbir şekilde kopyalanamaz.
• Resmi kurumların sitelerinde yer alan bilgilerin kopyalanması ve kullanılması yasaktır.
• Bir web sitesinde eser üreten veya tanıtan şahsın izni olmadan farklı sitelerde içeriğin yayımlanası ve kullanılması yasaktır. Bu durumda eserin üreticisinin talebi üzerine telif hakkı ödemek gibi zorunluluklar doğmaktadır.
• Telif hakları e posta kullanımında da geçerlidir. Mektup ve davetiye olarak kullanılan e posta kanal olarak kullanılmaktadır. Şahsın izni veya onayı olmadan kopyalanması yasaktır.
• Telif hakları bilişim teknolojilerinin sunduğu bütün olanaklar içinde uygulanmaktadır.
• Normal hayatta herhangi bir eserin telif haklarına gösterilen özeninin ve dikkatin internet ortamında da gösterilmesi gerekmektedir.
• Telif hakları internet üzerindeki güven sorununun ortadan kaldırılması ve eserin korunması için oldukça gereklidir.

   

   Telif Haklarıyla Korunan Hususlar

Telif haklarıyla birçok husus koruma altına alınmakta ve güvenliği sağlanmaktadır.

Telif haklarıyla korunan unsurlar kısaca şunlardır;
• Üretilen eserler kendi aralarında sınıflandırılsa da teklif haklarıyla korunmaktadır.
• Telif hakları eser sahibine tanınmaktadır.
• Eser sahibinin de kişisel hakları korunmaktadır.
• Bir eserin telif hakkına sahip olabilmesi için bir emeğin veya fikrin sonucunda oluşması gerekmektedir. Ayrıca kanunlar çerçevesinde çizilen eser hükmünü taşıyıcı özelliklerinin bulunması şarttır.
• Eserin asıl sahibi onu işleyen ve eseri meydana getirendir. Eser sahibinin hakları saklı tutulmaktadır.
• Sinema sektöründe de telif hakları uygulanmaktadır. Eser sahibi olarak yönetmen, senarist ve müziğini derleyenler birlikte sayılmakta ve telif haklarına sahip olmaktadırlar.
• Animasyon filmleri de teklif haklarından yararlanmaktadır.

Yazı Değerlendirmesi : 0 Puan
Toplam : 0 Yorum

  • %0
  • %0
  • %0
  • %0
  • %0
0

    Yazı Puanı

    Yazı Değerlendirmesi : 0
    Toplam : 0 Yorum

    • %0
    • %0
    • %0
    • %0
    • %0

    {{dil.yorumlar}}

    {{yrm.yazar}}

    {{yrm.baslik}}

    {{yrm.yorum}}

    BOĞAZİÇİ ENSTİTÜ :{{yrm.cevap}}




    {{dil.yorum_ekle}}

    • {{dil.oylama_sorusu}}