Antropoloji Nedir? Ne İş Yapar?
2020

Antropoloji Nedir? Ne İş Yapar?


Antropoloji bir bilim dalıdır. Geçmişte yaşamış ve günümüzde halen yaşamaya devam eden toplumların yapısını ve yönlerini inceler. Genellikle iskeletler üzerinde inceleme yapar ve insanlık tarihinin aydınlanmasında önemli rol oynamıştır. Tarihin gizli sırlarını, yaşamış insanlar üzerinden aydınlatmaya çalışıyor. Bu çalışmalara yapanlara ise antropolog deniyor. Biyoloji, sosyoloji, psikoloji ve tarih ile yakından ilişkilidir ama araştırma yöntemleri açısından ciddi farklılıklar gösteriyor. Yani kişinin yaşadığı toplumu, kültürel ilişkilerini ve biyolojik yapısını bir arada araştırır ve ortaya mantıksal sonuçlar çıkartır.

Sonuç olarak araştırdığı biziz ve bizim tarihimiz. Araştırmaları tamamen insan üzerinedir. Varılan sonuçlar insan üzerinde yapılan araştırmalarla sunuluyor. Antropoloji bir bilim dalıdır ve araştırmaları deneysellik gerektiriyor. Şimdilik kesin sonuçlara varmaya çalışıyor. Vardığı kesin sonuçlar aksi ispatlanana kadar gerçektir. Her bilim alanı gibi bu alanda da her kesin sonucun aksi ispatlanabilir. Bu ispat sağlandığında sonuç değişir.

Antropolji Ne Demek Kısaca

Antropoloji ne demek ? Sorusuna cevap ararken tarihi iyi irdelemek lazım. Zaman durmadan geçiyor ve eski çağlardaki uygarlıklar sadece kalıntılarından ibaret kalıyor. Ancak denildiği gibi tarih tekerrürden ibarettir ve tarihi bilmek geleceğe daha rahat bakabilmemizi sağlıyor. Onun için, tarihin içindeki olay ve durumları oluşturan insanları incelemek oldukça önemlidir. Bu inceleme yapılmaksınız tarih adına gerçek sonuçlara varmak olanaksız gibi gözükür. Çünkü tarih zaten insandır.

İnsanlar tarihsel olayları yaratır. Bunun içinde antropoloji tarihi aydınlatma da çok önemli görevler üstleniyor. Bu görevleri yerine getirirken atalarımızın yapısını ayrıntılarıyla inceliyor. Bu incelemelerden doğan sosyolojik ve psikolojik toplumsal hareketleri öne çıkartıyor. Bu aydınlatılan durumlar o toplumları incelememizde kolaylıklar sağlıyor. İncenelebilen toplumun aksiyonlarının nedenlerini daha rahat kavramamızı sağlıyor.

Antropoloji Bilimi

Antropoloji bilimi tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. Çünkü insanlar ilk çağdan beri kendilerini araştırmayı sürdürmüşlerdir. Bazı kaynaklara göre tarihin kurucusu olan Herodot aynı zamanda ilk antropologdur. Bunun nedeni ise; yazdığı yazılarda incelediği toplumlardandır. Herodot yaşadığı coğrafyanın çevresindeki toplulukları incelerken yüzeysel tutum almamıştır.

O toplumların kültürel ilişkilerini, politikalarını ve teknolojilerini de anlatmıştır. Bu toplumların birbirinden neden farklı olduklarını anlatmaya çalışmıştır. Bunu yaparken de objektif davranmıştır. Bu tutumuyla bazı kaynaklar tarafından ilk antropolog olarak gösterilir. Herodot ile başlayan bu serüven günümüze kadar gelişerek ve değişerek gelmiştir. Artık daha ayrıntılı inceleme yolları olduğu için araştırmalar daha kapsamlı yapılmaktadır.

Batı dünyası, modern dönemde ilk antropoloji çalışmalarını, sömürgecilik yapmaya başlamasıyla edinmiştir. Afrika’nın sömürgeleştirilmesi, Amerika ve Avusturalya kıtalarının keşfi ile başlamıştır çalışmalar. Bu bölgelerde önce, ilk defa karşılaşılan hayvan ve bitki türleri üzerine inceleme yapılmış daha sonra o yörenin halkları üzerinden çalışmalara devam edilmiştir. Sömürülen halkın kültürel, siyasal ve biyolojik yapıları incelenmiş ve bu incelemeler ışığında politikalar uygulanmıştır. Bilimsel antropoloji özellikle Britanya Krallığı’nın sömürgeleri üzerinde şekillenmiş.

Buradaki halkların yapıları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu inceleme doğrultusunda Britanya Krallığı sömürdüğü toplumlar üzerinde uzun süre etki bırakmıştır. Hala etkileri devam eden topluluklar bulunuyor. Bu bilim dalı toplumların biyolojik ve kültürel aksiyonlarını inceleyerek, yaptıkları eylemlerin nedenlerini ortaya çıkartıyor. Genellikle sahada yürütülen çalışmalarla toplumların karanlık kalmış tarafları aydınlatılıyor.

İnsanların isteği yerde yaşama özgürlüğü toplumlara değişik özellikler katmıştır. İnsanları yaşadıkları alanlar genellikle toplumsal kişiliğini belirler. Bu toplumsal kişilikle kültürel alanlar, politik tavırlar ve ahlak kuralları şekillenir. 19 yüzyıl aydınlanma çağında bu toplumların keşfi ile bu bilim dalı gelişim göstermiştir. Batı dünyası yeni keşfettiği toplumları tanıma ihtiyacı duymuş ve bu tanımayı da antropoloji bilimiyle sağlamıştır. Tanıdıktan sonra o toplamlara karşı stratejilerini bu doğrultuda belirlemişlerdir.

Aydınlanma çağı batı dünyasını birçok konuda ilerletmiştir. Bu ilerleyiş aynı doğrultuda antropoloji alanında da gerçekleşmiştir. İlk önceleri sadece yeni keşfedilen toplumlar üzerinde uygulanan bu bilim, o toplumlar tınıldıktan sonra kendilerine yönelmiştir. Kendilerini kendi yazdıkları tarihlerden tanıyan batı dünyası bir zaman sonra bu bilimin nimetlerinden faydalanıp kendilerini daha yakından tanıma fırsatı bulmuştur.

Antropolojinin Çeşitleri Ve Dalları

Antropolojinin çeşitleri ve dalları üzerine araştırma yapacak olursak, dört ana çeşide ayrıldığını görürüz.

Bu çeşitleri sıralayacak olursak şu sonuç çıkıyor;
-Fizik Antropolojisi
-Sosyal Antropoloji
-Kültürel Antropoloji
-Paleoantropoloji

Bu bilim dalı bu ana çeşitlere ayrılıyor.

Ayrıca bu çeşitler altında birçok dallar barındırıyor.

Bu dalları sıralayacak olursak şu sonuç ortaya çıkıyor;

-İş
-Müze
-Dilbilimsel
-Görsel
-Biyolojik
-Tıbbi
-Çevresel
-Adli

Bu dallar da çalışma alanlarını daraltarak, ayrıntılı sonuçlar elde etmeye yarıyor. Bu dalların bazılarını açıklayacak olursak, ilk önce biyolojik antropolojiden başlamak lazım. Biyolojik antropoloji insanların biyolojik yapılarını inceler. Her toplum yaşadığı ortama göre farklı biyolojik unsurlar gösterebilir. Genelde bunun sebebi yaşadıkları bölgenin coğrafi konumu, bitki örtüsü gibi sebeplerdir. Bu sebeplerden ötürü ten renginde, kemik sayısında değişiklikler oluşabilir. Biyolojik antropoloji bu değişiklikleri bulur ve nedenlerini açıklar. Diğer bir önemli dal ise dilbilimsel antropolojidir.

Bu dal ise toplumların dillerinin yapısını inceler ve farklılıklarının nedenlerini araştırır. Tıbbi antropoloji ise toplumların genetik rahatsızlıklarını ve nedenlerini bulur. Bunlar üzerine araştırmalar yapar. İş antropolojisi de toplumların uğraşlarının ne üzerine olduğunu araştırı. Bazı durumlarda bu uğraşlar kişilerde biyolojik ve sosyolojik farklılıklarda ortaya çıkartır. Bu farklılıkların nedenlerini ve sonuçlarını da iş antropolojisi araştırır. Adli antropoloji iskeletleri inceleyerek kimlere ait olduklarını ortaya çıkarmaya çalışır.

Bu yolla bulunan iskeletlerin kimlikleri belirlenir. Çevresel antropoloji insanların yaşadıkları çevredeki sorunlarını belirler ve bu sorunları nasıl aştığını inceler. Aynı zamanda insan-çevre ilişkisiyle oluşan kültürel, siyasal gelişmeleri analiz eder. Görsel antropoloji de toplumların var olan simgelerini inceler. Toplumları eğlendiren, güldüren görsellerin neler olduğu bulmanın yanında onları kızdıran ve korkutan görselleri de analiz eder. Bunları da bütün olarak nedenlerini açıklayarak ortaya koyar.

Antropoloji Bölümü

Bu bilim dalı uzun zamandır üniversitelerde ders olarak veriliyor. Bunun yanında apayrı bir bölüm olarak da bulunuyor. Bu bölümlerin nihai amacı; öğrencilerin antropoloji alanında tam donanıma sahip olmasını sağlamak ve saha araştırmaları yapabilecek duruma getirmek. Bu vasıfları tamamlayan başarılı öğrenciler bu bölümden antropolog olarak mezun olurlar ve iş hayatına başlarlar.

Tüm bahsettiğimiz antropoloji alanındaki bilgiler daha ayrıntılı olarak antropoloji bölümü vasıtasıyla okutulur. Genellikle son senelerde saha çalışmaları da yaptırılarak öğrencilere deneyim ve gözlem kazandırılır. Bu deneyim ve gözlem sayesinde öğrenciler mezun olduklarında zorluk çekmezler.

Antropoloji Bölümü Mezunu Ne İş Yapar?

Antropoloji bölümünden başarıyla mezun olanlar antropolog oluyor. Antropoloji bölümü mezunu ne iş yapar? Sorusunu inceleyecek olursak çalışma alanlarına bakmak gerekir Antropoloji bölümü mezunlarının çalışma alanları oldukça geniştir. Birçok kurum ve kuruluş antropoloji alanında çalışmalar yapmakta ve bünyesinde antropolog barındırmaktadır.

Bu kurum ve kuruluşlar genellikle kültür ve tarih alanında ayrıntılı araştırma yapan yerlerdir. Bunun dışında devletin çeşitli bakanlıkları da antropolog alımı yapıyor ya da dönemsel olarak kazı çalışmaları, araştırmalar için antropologlar alıyor. Lakin bu yapılar çok az alım yapıyorlar. Bazıları bazı dönemler hiç alım yapmıyor. Antropoloji mezunu olan antropologlar bundan dolayı iş bulma sıkıntısı çekebiliyor.

Antropoloji mezunlarının çalışma alanlarını sıralayacak olursak şöyle bir liste elde ederiz;

-Kazı çalışmaları

-Müze alanları

-Bayındırlık ve İskân Bakanlığı

-Tarım ve Orman Bakanlığı

-Maden Tetkik Arama

-Türk Tarih Kurumu

-Araştırma Kuruluşları

-Kültür ve Turizm Bakanlığı

Antropologların bu alanlarda iş bulma imkânları vardır.

Antropologların bu alanlar dışında da çalışma alanları mevcuttur. Örneğin ihtiyaç duyulduğu zaman Milli Eğitim Bakanlığı Tarafından ücretli öğretmen olarak işe alınıyorlar. En çok başvurulan iş imkânı ise akademidir. Bölümden mezun olan antropologlar yüksek lisans programlarına girerek lisansüstü eğitim alıyorlar. Ardında da üniversitelerde eğitmen olma şansı yakalıyorlar. Öğretim elemanı olmak içinse lisansüstü eğitimin ardından doktora programlarına girilmesi gerekiyor.

Doktora programlarına giren öğrenciler daha okurken araştırma görevlisi olarak üniversitelerde iş imkânı bulabiliyor. Doktora programı bittiği zaman ise öğretim elemanı olarak kariyerlerine devam ediyorlar. Daha sonra isterlerse çeşitli çalışmalarla unvanlarını arttırabilir ve kariyerlerini geliştirebilirler. Bu alanı tercih edenlerin en önemli özelliği ise saha çalışmasındansa antropoloji bilimini devam ettirecek eleman yetiştirme becerisidir.

Gerektiği takdirde saha çalışmalarında da bulunurlar fakat genellikle okullarda antropoloji bilimini öğretmeye çalışırlar. Geleceğe yeni antropologlar yetiştirerek, öğrencilerin tarihi araştırmalar için yetilerini sağlamaya çalışırlar. Bu önemli bir tercihtir. Ya bu bilimi keşfederek içinde yer alacaksınız ya da bu bilimi keşfedecek yeni insanlar yetiştireceksiniz. Bakıldığında ikisi de zor ve bir o kadar da önemli görev.

Yazı Değerlendirmesi : 0 Puan
Toplam : 0 Yorum

  • %0
  • %0
  • %0
  • %0
  • %0
0

    Yazı Puanı

    Yazı Değerlendirmesi : 0
    Toplam : 0 Yorum

    • %0
    • %0
    • %0
    • %0
    • %0

    {{dil.yorumlar}}

    {{yrm.yazar}}

    {{yrm.baslik}}

    {{yrm.yorum}}

    BOĞAZİÇİ ENSTİTÜ :{{yrm.cevap}}




    {{dil.yorum_ekle}}

    • {{dil.oylama_sorusu}}